Steeds vaker hoor ik collega-vertalers klagen over hun werk. Sommigen zeggen zelfs “Was ik er maar nooit aan begonnen”. Of anderen overwegen serieus om het bijltje erbij neer te gooien. Daar schrik ik van want bij mij is het eigenlijk net het tegenovergestelde….

Verkeerde keuze

Alleen als het ondernemerschap je niet ligt (zie mijn blog De sociale vaardigheden van een vertaler: je bent ondernemer) of als de omstandigheden of de eigenlijke activiteit je niet liggen – bijvoorbeeld omdat je de sociale contacten te veel mist of als je eigenlijk toch niet zo graag vertaalt – dan snap ik het. Dan heb je gewoon een verkeerde keuze gemaakt.

Maar als je dolgraag vertaalt en ervan geniet om lekker alleen en zelfstandig te werken, dan snap ik het eerlijk gezegd niet. Je bent ten slotte ondernemer, dat wil zeggen jij en alleen jij hebt de touwtjes in handen om je job zo in te richten dat je elke dag met plezier opstaat.

Als ik naar mezelf kijk, had ik het veel eerder moeten doen. De eerste jaren toen ik zelfstandige in hoofdberoep was, dacht ik elke keer als ik mijn bureau passeerde “Had ik dit maar veel vroeger gedaan”. Als ik naar mijn carrière kijk, heb ik het nergens langer dan drie jaar volgehouden en deze job als zelfstandig ondernemer, gaat nu in hoofdberoep zijn 7e jaar in….

Selectief zijn

Eigenlijk begint alles met selectief zijn. Zodra je voldoende klanten en dus inkomsten hebt, kan je beginnen selecteren en besluiten wat je wel en niet aanneemt. Dat neemt uiteraard enige tijd in beslag, maar Rome is ook niet op één dag gebouwd. Bovendien moet je echt jezelf nog ontdekken en groei je ook mee met je carrière: de ene soort teksten ligt je beter dan andere en misschien wil je na verloop van tijd wel andere activiteiten dan vertalen aan je activiteitenpakket toevoegen.

Als ik naar mezelf kijk, ben ik er echt helemaal uit. Ik werk alleen nog voor:

  • (kleine) bureaus waar ik echt voel dat de projectmanagers weten waarover ze spreken en meedenken,
  • collega-vertalers, om dezelfde reden als kleine bureaus;
  • bureaus waarvan ik voel dat ze de klanten niet bedriegen (zie hiervoor mijn blog: Een vertaalbureau met ISO: een meerwaarde of niet?); uitzondering is wel als het echt een project is dat op mijn lijf geschreven is, dan durf ik nogal eens water bij de wijn te doen;
  • bureaus met correcte tarieven of die naar mijn prijs vragen en waar ik met mijn eigen vertaaltools mag werken;
  • eindklanten die kwaliteitsvertalingen willen, met de nadruk op technische vertalingen.

Al de rest vliegt meestal gewoon linea recta de prullenbak in.  Gewoon geen moeite meer aan verspillen. Wil dit nu zeggen dat ik nooit geen off day heb of dat ik nooit geen absurditeiten meemaak? Neen, absoluut niet. Ik heb deze week nog een bureau vaarwel gezegd omdat ze beweerden dat ze beter Nederlands konden dan ik (terwijl de projectmanager aan de opmerkingen te zien duidelijk geen native speaker Nederlands was) en ik niet de kwaliteit kon leveren waar ik achter sta.

Bottomfeeders en machinevertalingen

Het klopt, er zijn een heleboel slavendrijvers die willen dat je voor 8 cent en lager werkt. Maar als je daar geen aandacht aan besteedt, heb je ook geen frustraties. Iets anders is echter de opkomende markt van machinevertalingen en de (grotere) vertaalbureaus die zich ineens profileren als bottomfeeder.  Zeker als dat ooit een vrij grote klant is geweest, kan dit een bijzonder nare nasmaak geven.

Ik spreek uit ervaring want ik heb zo in 2018 een bureau verloren. Zal ik financieel het verlies voelen? Jazeker. Dit bureau was voor mij op jaarbasis goed voor een maandloon, dus 1/12  van mijn inkomsten. Heb ik overwogen om te buigen en voor 7 cent voor hen te werken? Geen haar op mijn hoofd dat daaraan dacht. Waarom niet? Omdat ik veel meer waard ben en omdat andere bureaus en collega-vertalers gewoon wel een correcte prijs blijven betalen.

Hetzelfde geldt voor machinevertalingen. Ik sta sowieso zeer huiverig tegenover machinevertalingen omdat ik van mening ben dat je van een matige machinevertaling nooit een kwaliteitsvertaling kan maken, maar dat wil niet zeggen dat ik het niet eens wil proberen, alleen dan wel tegen mijn voorwaarden: zolang mij geen PEMT wordt aangeboden tegen een correcte prijs, zeg ik neen.

Ik doe alleen wat ik graag doe

Resultaat: ik doe alleen wat ik graag doe, en dat zijn technische teksten en meer algemene teksten. Ik kijk opdracht per opdracht of iets is waar ik ‘zin’ in heb, want zo voelt het voor mij vaak aan. Mijn schoonvader verwoordde het onlangs iets anders:

Toen jij nog in vast dienstverband werkte, deed jij je job altijd goed en was je ook altijd enthousiast maar naarmate de tijd verstreek, werd het voor jou steeds minder boeiend, minder uitdagend. Nu je zelfstandig vertaler bent, doe je wat je graag doet en waar je goed in bent en heb je eigenlijk van je hobby je beroep kunnen maken. Als jij over je werk spreekt, voel je gewoon de passie en het hobbygevoel door je woorden”.

En dat klopt ook. Ik zou echt voor geen geld ter wereld nog willen ruilen. En neen, ik geloof echt niet dat machinevertalingen de markt zullen veroveren. En ja, het is echt mogelijk om je klanten te kiezen en de rotte appels links te laten liggen, maar je moet er wel moeite voor doen.

Blijven zoeken

Zolang je nog geen vast klantenbestand hebt met alleen maar “favoriete” klanten, moet je blijven zoeken en blijven solliciteren. Om het met de woorden van Corinne McKay te zeggen:

If you are actively looking for new clients, contact at least two new potential clients every business day.

Twee per dag is misschien wat moeilijk, maar ik bundel ze en probeer wekelijks (op vrijdag) een ‘klantenzoekmoment’ in te lassen waar ik nieuwe klanten aanschrijf. En ook tijdens het vertalen gebeurt het dat ik nieuwe klanten aanschrijf, als ik bijvoorbeeld op een slecht vertaalde website stuit.

Ik reageer ook op nagenoeg alle jobaanbiedingen op Proz.com. Mijn lidmaatschap betaalt zich jaar na jaar ruimschoots terug, precies om die reden. En als ik heel eerlijk ben, heb ik daar ook alleen maar positieve ervaringen mee. Ik heb via dit kanaal nog geen enkele wanbetaler ontmoet (ik check wel altijd op het BlueBoard).

Waarom doe ik het zo graag?

Wat maakt dat ik zo goed als elke dag blij gezwind aan het werk ga? Precies omdat ik mijn klanten zelf kies, omdat ik zelf kies werk ik wel en niet aanneem.

Omdat ik geen energie verspil aan negatieve zaken. Omdat elke dag mij weer nieuwe zaken leert en nieuwe, positieve uitdagingen brengt. Omdat ik elke dag dingen kan ondernemen die ik graag doe.

Of om het met de woorden van Barrie S. Jaeger te zeggen: “Ik heb mijn roeping gevonden”.

Wil je meer positieve ervaringen over mijn leven als zelfstandig vertaler lezen? Lees dan ook mijn artikel: Freelancevertaler. Een droomjob? Jazeker!

 

Web Analytics