Ook in 2017 waren we met z’n drietjes van de partij op de jobinfobeurs van de KUL campus Sint-Andries. Vorig jaar schreef ik een blog over de vragen die er toen gesteld werden. Dit jaar gooi ik het over een iets andere boeg. Ik licht er één vraag uit. De allereerste en misschien ook wel de belangrijkste.

Zal ik wel werk vinden?

Geen faillissementen

Op deze vraag kan ik eigenlijk heel simpel antwoorden: Ik — en ook Len met wie ik hier na de beurs nog over nagepraat heb — kennen niemand die gestopt is omdat hij/zij failliet is gegaan. We kennen er wel een aantal die het heet onder de voeten is geworden, maar ze hebben doorgezet en zijn er nog steeds, sommige met een aangepast activiteitenpakket. Dit wil niet zeggen dat er werkelijk niemand gestopt is, er zijn er wel degelijk, maar meestal ging het om mensen die niet voldoende ondernemersskills hadden.

Vanzelfsprekend gaat het niet vanzelf. De eerste jaren zijn moeilijk, maar als je besluit om het eerste jaar ofwel nog een jaartje thuis te blijven wonen ofwel een combi te doen – bijberoep of een andere freelance job zoals taaltrainer, copywriter, …-, dan bouw je een veiligheidsmarge in.

Uiteraard zijn er andere redenen om te stoppen als zelfstandig vertaler – ik heb al gehoord van mensen die het sociale contact misten –  maar stoppen door faillissement is volgens mij zeldzaam, mits je rekening houdt met de markt en je jezelf kunt profileren als expert in een gebied waar er ook vraag is naar vertalingen. Dat is uiteraard wel een voorwaarde.

Soms keuzes maken of stoppen door luxeprobleem

Het is zelfs mogelijk dat je na verloop van tijd voor een luxeprobleem komt te staan en keuzes moet maken. Ik ken tal van collega’s die met een combi begonnen zijn, maar uiteindelijk besluiten om het vertalen vaarwel te zeggen omdat hun andere freelancejob alle tijd opeist.

Zoals Frieda Steurs in haar boek Taal is business duidelijk zegt: er is werk zat in de taalindustrie. Het is alleen een kwestie van uit te vinden wat jou ligt en of er in die domeinen (specialisaties) genoeg werk te vinden is.

Dus ik moet het gewoon doen?

Neen. Zo eenvoudig is het ook weer niet. Om een succesvolle freelance vertaler (of tolk of ondertitelaar) te worden, zijn er aantal vaardigheden absoluut noodzakelijk:

– houden van zelfstandig werken;
– een hands-on-mentaliteit hebben;
– een zekere dosis ondernemingszin hebben;
– de correcte instelling hebben: deadlines naleven, kwaliteit boven snelheid;
– houden van een rustige werkomgeving: als je liever collega’s om je heen hebt en nood hebt aan een praatje bij de koffiemachine, dan is een job als zelfstandig vertaler of ondertitelaar niets voor jou (bij tolken ligt dat uiteraard anders).

Je zou niet de eerste zijn die besluit om in vast dienstverband te gaan werken omdat je het alleen werken te eenzaam vindt.

Wil je meer weten over die vereiste vaardigheden, zoek dan even op mijn blogpagina met het zoekwoord ‘vaardigheden’.

Misschien had je verwacht dat ik hier ook zelfvertrouwen en stevig in je schoenen staan zou vermelden, maar dat zou onrealistisch zijn. Elke zelfstandige in welke sector dan ook leert dat met vallen en opstaan. Zelfvertrouwen en op je strepen staan tijdens onderhandelingen komt pas met de jaren: waar ik nu sta — ik ben in 2005 begonnen — sta ik pas sinds circa 2013 en de weg van persoonlijke groei en zelfvertrouwen is ook voor mij nog lang niet ten einde.

Wat ook heel belangrijk om weten is, is dat die weg voor iedereen anders is.

Er is geen eenduidige formule die voor iedereen werkt. Dat kan je duidelijk lezen in mijn blog: Uitproberen, vallen en opstaan is de enige manier. 

Maar jij hebt een groot voordeel ten opzichte van mij in mijn beginnersjaren: nu zijn er verschillende kanalen (Linkedinwebsites, facebookgroepen, …) waar je kan vinden wat wel en niet gebruikelijk is. In de blog De kracht van de zelfstandig vertaler: kennis delen en samenwerken lees je daar meer over.

En dan zijn er uiteraard ook nog mijn blogs én mijn coachingsformule #ikbenervoorjou. Voor meer informatie hierover, mail me. En dat delen van kennis is ook de reden waarom ik op deze jobinfobeurs sta.

OK, er is voldoende werk, maar hoe vind ik het?

Ook daarop is het antwoord eenvoudig en toch ook weer niet. Het is:

a) een kwestie van volhouden en vertaalbureaus blijven aanschrijven om ervaring op te doen, bereid zijn om een testvertaling van max. 300 woorden te doen voor hen …

b) een kwestie van geluk: soms valt een van hun vaste vertalers weg of is die niet beschikbaar en moeten ze uitwijken naar iemand nieuw. Dat is jouw kans om het vertrouwen van dit bureau te winnen. Goed werk afleveren kan betekenen dat ze snel weer contact met je zullen opnemen. Houd hierbij wel in het achterhoofd dat de klanten bij zelfstandigen — ongeacht de sector — fluctueren: wie vorig jaar mijn grootste klant was, kan dit jaar makkelijk buiten de top 10 vallen (of zelfs helemaal naar de achtergrond verdwenen zijn).

c) een kwestie van de juiste specialisatie in de juiste talencombinaties: zoek (met behulp van een ervaren vertaler) uit wat jou wel en niet ligt, weliswaar rekening houdend met de marktvraag: je mag nog zo graag literair vertaler willen worden, de kans is bijzonder klein dat je dat gaat lukken. Kies je daarentegen voor een zeer specifieke specialisatie zoals psychiatrie of patentvertalingen en/of heb je een bijzondere talencombinatie, bijv. met Russisch of Arabisch, dan ziet je carrière er al veel rooskleuriger uit. Maar opgelet: ook hier wordt het werk je niet in de schoot geworpen. Je moet zelf op zoek naar de juiste kanalen: welke bureaus — of zelfs eindklanten — hebben behoefte aan iemand met mijn specialisaties? Ook hiervoor kan je bij mij terecht voor begeleiding via mijn coachingsformule.

d) een kwestie van het van de daken te schreeuwen wat je doet: niet alleen aan de schoolpoort van je kinderen of in het verenigingsleven waar je actief bent, maar ook op facebookfora waar vertalers uitgebreid netwerken, want heel veel werk komt via collega’s bij jou terecht (in 2016 was meer dan 16% van mijn omzet afkomstig van werk voor of via collega’s en dat neemt alleen maar toe).

Er spelen dus enorm veel factoren mee, maar als je blijft doorzetten en gedreven bent, kan het bijna niet mislukken. Een eigen zaak moet groeien en zelfs al gaan je cijfers alleen maar in stijgende lijn, toch moet je erop bedacht zijn dat er altijd eens een terugval kan zijn die niet aan jouw capaciteiten te wijten is: mei, juni, juli tot midden augustus 2019 waren voor mij echt penibel bijvoorbeeld. Reden: jouw klanten (vertaalbureaus, eindklanten) hebben even geen vertaalwerk voor je. Grijp dan deze kans om:

nieuwe kanalen aan te boren als je voelt dat je te veel afhangt van een beperkt aantal klanten (een bekend principe dat je in het achterhoofd kunt houden (maar niet strikt hoeft na te leven!), is de 80/20-regel: 80% van je omzet komt van 20% van je klanten. Een heel goede website die deze regel met een korreltje zout neemt, vind je hier.
– aan marketing te doen: naast wat bovenstaande website al aangeeft, kan je je als zelfstandig vertaler beter richten tot rechtstreekse klanten zodra je wat ervaring hebt opgebouwd.
– je ontspanning te zoeken. Het kan best stilte voor de storm zijn en dan heb je dat moment van herbronning broodnodig. Zelfs al krijg je het Spaans benauwd als je agenda (bijna) leeg is, toch is het belangrijk om van die tijd te genieten. Ik weet het, het is heel gemakkelijk gezegd, ik heb het er zelf ook soms moeilijk mee maar het lukt mij steeds beter.

Je grenzen bewaken, het klinkt zo zweverig en abstract, maar het is oh zo belangrijk. Neem die rustmomenten en geniet er echt van, want overwerkt zijn is nefast voor je prestaties  en zou er uiteindelijk zelfs toe kunnen leiden dat je je zelfstandige activiteiten moet staken omdat je met een burn-out zit. Dus wees gewaarschuwd!

Ok ik doe het, maar hoe weet ik nu of ik goed bezig ben?

Ook daar is het antwoord simpel en toch ook weer niet: je bent goed bezig als je merkt dat klanten terugkomen en je zelf een goed gevoel hebt bij je dagvulling en het financiële resultaat. En dat is voor iedereen verschillend: als je ziet dat je financieel rondkomt en je bij wijze van spreken alles kunt doen wat je hartje belieft, dan ben je gelukkig en dus goed bezig.

Voel je dat je verder wilt met je zaak, heb je nood aan uitdagingen, dan zal je de lat hoger leggen en ook dat is prima. Houd er echter wel rekening mee dat dat goede gevoel pas na meerdere jaren komt: geen enkele onderneming is vanaf dag 1 een succes. Klantenbinding vergt tijd en is een voortdurend proces, ook voor ervaren vertalers. Om even naar mezelf te verwijzen: ik heb pas dit jaar echt voor mezelf de bevestiging gekregen dat ik het juiste pad heb gevolgd. Meer daarover kan je lezen in mijn blog: De kracht en trots van EP Vertalingen.

Je agenda op (middel)lange termijn

In het begin zal je lange dagen draaien. Avond- en weekendwerk zullen schering en inslag zijn omdat:
a) jij veel trager werkt dan ervaren vertalers en je dus ook je avonden nodig zal hebben;
b) weekendwerk net jouw kansen zijn om bij een bureau binnen te raken: ervaren vertalers houden hun weekends vrij.

Een werkweek van 50 uur zou niet zo vreemd zijn, maar opgelet: bewaak je eigen grenzen. Als je voelt dat het te veel wordt, neem dan op tijd gas terug en las eens een pauze in. Vertalen is een zeer intensief proces waarbij je brein continu draait. Hou dat in het achterhoofd.

Voorbeeld: ik ken een vertaalster die al 15 jaar alle avonden en weekends moet werken en zelfs op vakantie haar laptop meeneemt omdat ze niet rondkomt en een andere moet na haar pensioen nog doorwerken omdat ze nooit hoger heeft ingezet dan 8 cent en niet heeft kunnen sparen voor haar pensioen.

Als ik naar mijn eigen agenda kijk is die elke dag wel voor minstens de helft gevuld met geplande activiteiten (vertalingen, marketing, boekhouding, administratie,…), maar heel vaak loopt die planning in de war omdat er nieuwe zaken binnenkomen. Ook dat is iets waar je mee overweg moet kunnen: als je verwacht dat je planning vaststaat en dat je geconcentreerd — met de mailbox uit — kunt werken, is deze job niets voor jou (of zal je ermee moeten leren leven dat dat niet kan). Nieuwe opdrachten laten niet op zich wachten: vertaalbureaus eisen vaak dat je binnen het kwartier reageert (en zelfs dat kan al te laat zijn). Toch is het een kwestie van hier een evenwicht in te vinden: om te vertalen moet je gefocust zijn, maar je kan sowieso geen drie uur aan één stuk gefocust blijven. De pauze is het moment om even de mailbox te bekijken.

Maar als je aan mij zou vragen of ik er ooit al spijt van heb gehad dat ik als zelfstandige ben gestart, dan antwoord ik steevast: “Nog geen enkel moment.”
Eerder het tegendeel. Ik had het veel vroeger moeten doen.

Wil je geen enkele blog missen en wie weet zelfs nog extra tips ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief via het e-mailadres info@ep-vertalingen.be en vermeld erbij dat je een starter bent.
Ook als je interesse hebt in de coachingsformule, kan je mij via dit mailadres contacteren.

Web Analytics