Ik start als freelancevertaler. Hoe bepaal ik mijn woordprijs?
Hoe weet je nu welke prijs je moet vragen voor vertaalwerk? Wat is op het randje en wat is een goede (woord)prijs? En wie is bereid die prijs te betalen? In dit artikel geef ik je een heleboel tips vanuit mijn eigen ervaring.
Werken in onderaanneming voor vertaalbureaus
Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: vertalen voor vertaalbureaus loont steeds minder. Dat is de keiharde realiteit. De belangrijkste reden hiervoor is het tarief. Toen ik in 2005 startte, was € 0,09 per woord een goed tarief. Dat is nu, zoveel jaren en zoveel inflaties later, nog steeds zowat het maximum dat je kan krijgen bij het merendeel van de vertaalbureaus (*), als je ten minste een gestage instroom aan werk van hen wil krijgen.
Maar dit tarief is nu, 20 jaar later, allesbehalve 'goed' te noemen. Het is gewoonweg niet meer rendabel, aangezien je kosten met minimaal 15 % gestegen zijn. Je mag blij zijn als je met dit tarief al je rekeningen kan betalen én dat je er niet aan onderdoor gaat.
(*) Let wel: er zijn uitzonderingen. Er zijn bureaus die je wel 10 cent of zelfs meer zullen geven, maar het moet gezegd dat je met € 0,09 de meeste werkzekerheid hebt, als je van of naar het Nederlands vertaalt.
MAAR werkzekerheid is lang niet hetzelfde als een (financieel) gezonde situatie. Voor een tarief van € 0,09 ga je om rond te komen (*):
- ofwel bijzonder snel,
- ofwel keiveel moeten werken,
- ofwel alleen heel simpel vertaalwerk doen, werk dat AI misschien wel net zo goed kan.
(*) Of je gaat toch de PEMT-piste op. Dan is € 0,09 naar mijn gevoel een faire woordprijs, waarbij ik wel eerlijkheidshalve moet toegeven dat ik zelf weinig tot geen PEMT doe, waardoor mijn ervaring hiermee misschien te beperkt is om hier uitspraken over te doen. Maar mijn ervaring is dat MT-kwaliteit zodanig verschillend kan zijn - van zo goed als opnieuw vertalen tot iets wat ermee door kan - dat je je moet indekken en een voldoende hoog woordtarief moet vragen (tenzij het bureau bereid is om met een uurprijs te werken).
En als je dan weet dat je als startende vertaler sowieso al langere dagen zal moeten draaien, niet alleen omdat je nog niet voldoende ervaring hebt en alles trager gaat, en dat het merendeel van de uren onbetaald werk zal zijn (acquisitie, registratieformulieren invullen, testvertalingen maken,…), dan is het niet alleen financieel maar ook mentaal geen gezonde situatie om voor een te laag tarief te werken. Je zal misschien niet heel snel een burn-out krijgen omdat je nog vol goede moed bent, maar het gevaar loert wel degelijk om de hoek.
Bovendien heb ook jij als zelfstandige te maken met de inflatie, niet alleen voor de vaste kosten zoals gas, water en licht betaal je fors meer dan 20 jaar geleden, ook je beroepskosten zijn fors hoger dan toen: voor de Van Dale-woordenboeken online is de prijs in drie jaar tijd meer dan verdubbeld; een SLA bij MemoQ (een onderhoudscontract voor de upgrades) kostte jarenlang 124 euro per jaar maar is ondertussen gestegen tot bijna € 200 euro.
In mijn artikel ‘De beroepskosten van een vertaler’ ga ik hier dieper op in.
Als ondernemer kies je zelf je klanten
Belangrijk om in het achterhoofd te houden, is dat je, net zoals elke ondernemer, zelf de juiste klanten zal moeten vinden. Maar wat zijn nu de juiste klanten? Ik zou zeggen: "eindklanten". Focus je meteen op de juiste doelgroep. Stap af van werken in onderaanneming. Daar is nog niemand rijk van geworden.
Maar ook bij eindklanten is het niet zo eenvoudig. Ook hier moet je de juiste afwegingen maken en op zoek gaan naar:
- Klanten die bereid zijn voor jouw specialisatie de gewenste prijs te betalen.
- Klanten die tijdig betalen.
- Klanten die zo tevreden zijn van jouw vertaalwerk dat ze niet alleen terugkomen, maar jou ook aanbevelen bij andere ondernemers.
De juiste klanten vinden vergt tijd, héél veel tijd en het is een never ending story. Nooit mag je tevreden achteroverleunen, want er kan zomaar een klant (of meer) wegvallen, of een economische crisis zorgt voor de nodige onzekerheid op de markt (cf. Trump en zijn tolheffingen). Dus trek ruim voldoende tijd uit voor acquisitie en blijf dat ook doen in drukke tijden. En besef zeer goed dat succes je niet zomaar in de schoot geworpen wordt.
De situatie dat je kon leven van vertaalbureaus die voor jou de vertaalopdrachten binnenrijfden, is helaas voorbij. Je moet zelf aan de bak. Net als elke andere ondernemer, in welke sector dan ook.
Kiezen of je met een klant - vertaalbureau of eindklant - in zee gaat, is iets dat gestoeld moet zijn op twee zaken: rendabiliteit en buikgevoel. Het spreekt voor zich dat je je broek er niet mag aan scheuren – daarom is het zo belangrijk dat je weet wat de absolute ondergrens is – maar ook je buikgevoel telt mee. Als je om de een of andere reden een slecht gevoel hebt, is de kans vrij groot dat het toch niet jouw droomklant is.
Rendabliteit: hoeveel moet je verdienen om rond te komen?
Alles begint bij het berekenen van de kostprijs per uur. Hoeveel heb je nodig om rond te komen? Houd hierbij ook rekening met vakantie, ziekte en calculeer ook een veiligheidsmarge is. In mijn coaching maak ik graag met jou de berekening. Vraag gerust meer info.
Daarnaast moet je zien te achterhalen hoe snel jij werkt. Hoeveel woorden kan jij gemiddeld per uur vertalen, research inbegrepen? Meer daarover lees je in mijn blog: Hoe lang duurt een vertaling?
Stel dat woordenaantal iets naar beneden bij en je kan aan de slag met je woordprijsberekening.
Je zal dan vanzelf merken dat 0,10 € per woord misschien wel nog OK lijkt, maar dat je dan
niet tot nauwelijks nog een winstmarge overhoudt. Laat staan dat je kan investeren in je zaak.
Eindklanten = all-inprijs
Voor vertaalbureaus houdt het hier op. Als onderaannemer sta jij alleen in voor de vertaling en doen zij de rest. Voor eindklanten neem jij het hele proces op jou en dat heeft natuurlijk ook een impact op de prijs. Ik heb het hier dan over revisie maar ook over projectmanagement, finalisatie, en indien nodig feedback en terminologiebeheer. Je moet dus een all-inprijs berekenen.
Hiervoor kan je twee berekeningen gebruiken:
- een uurprijs
- een woordprijs
Die uurprijs moet minimaal je kostprijs per uur zijn + extra winstmarge. De woordprijs voor je eindklant moet minstens het dubbele zijn van wat je je collega-revisor betaalt.
Wat cijfers als houvast
Om dit allemaal wat concreter te maken, geef ik hier wat cijfers(*).
Voor een financieel gezonde situatie moet je minimaal € 8000 omzet per maand draaien als zelfstandige zonder vennootschap (zzp'er) met een werkende partner, een eigen woning met kantoor aan huis, maar geen kinderen ten laste. Een gezond uurloon begint bij € 60 (je leest het goed 'begint bij').
Een gezond woordtarief voor vertaalbureaus zou moeten beginnen bij 14 cent voor gespecialiseerde vertalingen van en naar het Nederlands, MAAR dat ga je zelden tot nooit krijgen. Een revisietarief van € 0,04 (vertaalbureaus) tot € 0,06 (eindklanten) is een redelijke prijs voor het tweede luik. (**)
Ik vertaal gemiddeld tussen 350 en 500 woorden per uur, maar ik vertaal zelden hele dagen aan een stuk. Ik doe daarnaast ook veel onbetaald werk zoals administratie, marketing, boekhouding, networking, zelfstudie,…. Gemiddeld werk ik 35 uur per week. Per week besteed ik minimaal 4 uur aan klantenacquisitie en marketing.
Ik werk nog voor een drietal vertaalbureaus voor 12 tot 14 cent. Geen enkele daarvan is in België of Nederland gevestigd. Al de rest van mijn vertaalwerk is voor eindklanten in binnen- en (maar hoofdzakelijk) buitenland.
(*) Deze cijfers dateren van 2024-2025
(**) Voor beëdigde vertalingen van het Frans naar het Nederlands voor het gerecht in 2024 bedraagt de woordprijs € 0,0741. Voor andere talencombinaties voor beëdigd vertaalwerk voor justitie kan je hier terecht.
Wil je nog meer weten over tarieven, lees dan zeker ook het artikel van Bart Roelands: Tarieven (en hoe het niet moet). Ook Lisa Artois haar website Vertaalambities biedt heel wat interessante tips voor beginners. Ook interessant (maar in mijn ogen te algemeen): is Hoe kun je vertaler worden? op Indeed.
Wil je voor eindklanten werken en meer verdienen (of minder werken voor dezelfde omzet), schrijf je dan in voor de coaching en dan onderzoek ik samen met jou waar jouw kansen liggen.
