Als vertaler weet ik als geen ander hoe belangrijk het is om nog eens een tweede paar ogen over mijn vertaling te laten gaan. Een foutje is gauw gemaakt en als je de hele tijd aan een tekst gekluisterd zit, zie je bovendien op den duur over fouten heen. Veel vertaalbureaus onderschatten het belang van een revisieronde. Zij vinden dat een goede vertaler geen revisieronde nodig heeft, maar als u een onberispelijke vertaling wilt, is dat toch echt noodzakelijk…

Soms is het juist maar…

In een revisie van een persartikel over de fusie van twee luchtvaartmotorbedrijven schreef de vertaler “Wij zijn trots dat we onze klanten nu een nog uitgebreidere dienstverlening kunnen verstrekken”.  Kijkt u raar op? Kan best zijn. Dat deed ik als revisor ook. Is dit OK voor u? Leg de zin dan even voor aan een paar collega’s voor u verder leest….

Het addertje zit hem in ‘wij zijn trots dat‘. Dit is een constructie die volgens de Taaltelefoon, waar je voor alle taalvragen terechtkan, steeds meer ingeburgerd raakt en dus wordt goedgekeurd (zij verwezen mij naar de ANS, de Algemene Nederlandse Spraakkunst en Taaladvies).

Sommige mensen – zoals de vertaler – zien hier dus geen graten in, maar anderen – zoals ik en misschien ook u – fronsen hun wenkbrauwen. Reden: wij verwachten “Wij zijn er trots op dat” of “Met trots delen wij u mee dat”.

Dit soort constructies – zonder voorzetsel – zijn weliswaar aan een opmars bezig, maar lang niet elke constructie is al goed ingeburgerd.  ‘Zorgen dat’ is ook zo een voorbeeld. Dat wordt door het merendeel van de mensen – en dus ook door Taaladvies, het officiële adviesorgaan over de Nederlandse taal waar De Taaltelefoon steeds om raad gaat vragen bij twijfels en dat u zelf ook online kan raadplegen, als correct Nederlands beschouwd, maar er zijn ook nog een heleboel mensen (zoals ik) die toch nog ‘ervoor zorgen dat’ verwachten, omdat het er is ingedramd op de schoolbanken.

Dit is een van de redenen waarom een revisieronde cruciaal kan zijn.

Als uw lezer struikelt over een bepaalde constructie, is hij afgeleid van de boodschap en dat is precies wat u moet vermijden.

Het is van de proeflezer: de regionale tintjes verwijderen, de tekst begrijpelijk maken voor een zo groot mogelijk publiek, zonder dat er al te veel wenkbrauwen gefronst worden.

Nobody is perfect

In het slechtste geval gaat de revisor met de correctiepen de tekst te lijf. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij een opleidingsproject voor een kledingfabrikant. Daar had de vertaler gezegdes letterlijk vertaald. Bovendien wemelde de vertaling van grammatica-, spellings- én zelfs interpretatiefouten.

In zo’n gevallen omvat een revisie veel meer dan de puntjes op de i zetten. Dan is het soms echt herschrijven en herkauwen tot het resultaat goed ziet. Als u dat zelf moet doen, bent u heel veel tijd kwijt. Een klant van mij is voor hij met EP Vertalingen in zee ging acht uur bezig geweest om een vertaling die overduidelijk niet was nagelezen, op te schonen. En dat terwijl hij er vanuit ging dat hij van het vertaalbureau een kant-en-klare tekst – klaar voor druk zou krijgen…

Een soortgelijke situatie zijn we bij EP Vertalingen nu voor een andere klant aan het rechtbreien: een websitevertaling die wemelt van de fouten, die bovendien Nederlands in plaats van Vlaams aanvoelt en waar ook geen rekening is gehouden met de SEO-kenmerken.

Bij herwerkte teksten is revisie zelfs nog belangrijker…

Bij de revisie van vertaling van een Duitse handleiding voor een grijprobot voor radio-actieve omgevingen bleek dit overduidelijk. De vertaling was grotendeels overgenomen van een vorige versie van de handleiding, maar in tegenstelling tot wat u misschien denkt, is het zeker in zo’n gevallen belangrijk om de hele tekst na te lezen. Meer hierover kan je lezen in mijn artikel ‘Een klein stukje maar’, dat precies dit thema – het herwerken/aanvullen van bestaande teksten – behandelt.

Alleen als wij zelf de vorige versie hebben vertaald en de tekst reeds grondig is gereviseerd, zullen wij de revisie beperken tot de nieuwe tekst (al zullen we er altijd nog wel even in vogelvlucht doorgaan voor de samenhang).

In het geval van deze Duitse handleiding was ik bijzonder aangenaam verrast door de kwaliteit van deze toch wel zeer technische vertaling. De vertaler begreep zijn vak. Toch was ook hij niet foutloos:

  • Leicht vergasend = licht gashoudend;
  • Der Aufenthalt unter schwebenden Lasten ist verboten! In het Nederlands gebruiken we ‚het oponthoud‘ niet in deze betekenis;
  • Gelenke = scharnierpunten (gewrichten is veeleer voor mensen);
  • Klemmenkasten = klemmenblok;
  • Abdeckhaube = afdekkap voor deze installatie want hij is van harde kunststof (in de andere handleiding ging het om een hoes);
  • Erledigung jedes Inspektionsschritts mit Stempel oder Haken bestätigen. Het gaat hier niet om een ‚haakje‘ maar om een ‚vinkje‘ in het Nederlands (dit heb ik voor alle zekerheid zelf even nagevraagd bij het vertaalbureau).

Het jammere aan deze zaak is dat de klant de eerste handleiding – zo’n 150 pagina’s – ongereviseerd heeft gekregen. Als ze was gereviseerd, was de vertaling foutloos geweest. En dat is toch wat u als klant wenst? Tenzij u uiteraard om bepaalde redenen afziet van een revisiefase. 

EP Vertalingen geeft in dit kader ook gastcolleges aan hogescholen en webinars voor freelancevertalers. Voor meer informatie hierover, mail ons.

Web Analytics