Er was eens een bedrijf dat samenwerkte met een vertaalbureau maar door de beperkingen van haar vertaalpartner moest het bedrijf plots uitwijken naar iemand anders… En zo kwamen ze bij mij terecht… 

Het bedrijf geeft elk jaar een catalogus uit, maar de drukkerij had als eis gesteld dat de vertalingen voortaan in Indesign dienen te worden gemaakt. Dan hoefden ze niet meer alle vertalingen in de brochure te kopiëren, maar enkel nog de lay-out finetunen. Dus de eerste vraag die de contactpersoon mij aan de telefoon stelde was:

Kan jij Indesign-bestanden vertalen?”

En mijn antwoord was – in tegenstelling tot het vertaalbureau waarmee hij in het verleden werkte – ja.

Indesign-bestanden

Ik hoefde in dit geval dus weinig moeite te doen om een klant te overtuigen om met mij in zee te gaan. Maar dat is slechts schijn, want achter die ‘weinig moeite’ zit wel dat ik mij in het verleden heb verdiept in hoe ik met dit soort bestanden moet omgaan, wat de gevaren zijn en wat de voordelen. Zoiets vergt heel wat research, voorbereiding en testen. Tot zover dus weinig moeite…

Zo heb ik mij vorig jaar verdiept in WordPress-websitevertalingen en werk ik voor Indesign-bestanden volledig in het vertaalprogramma MemoQ omdat na een aantal testen is gebleken dat dit vertaalprogramma het fijnste werkt met IDML-bestanden, en dankzij wat extra research ben ik er ook achter dat INDD-bestanden ook in MemoQ kunnen worden vertaald.

Maar anderzijds weet ik door schade en schande ook dat als ik een Indesign-brochure gewoon in Word moet vertalen, SDL Trados mijn beste vriend is. Door schade en schande dus…

Je moet als ondernemer-vertaler meegaan met de wensen van jouw potentiële koper. Wil dit zeggen dat je in alles goed moet zijn? Dat je Indesign moet aankopen en dat je daar een cursus voor moet gaan volgen? Absoluut niet, maar een zekere basis is in mijn ogen toch echt wel een must als je je wilt onderscheiden van het grote gros.

Het echte finetunen en passend maken is zaak van de klant of de drukker. Als er stukken weg moeten, dan is het aan de klant om aan te geven waar wat weg mag. De drukker kan bijvoorbeeld – in samenspraak met de klant – beslissen om tekst onder afbeeldingen weg te laten of om bepaalde tekst in een kleiner lettertype te zetten (of foto’s te verkleinen om meer tekstruimte te hebben). Hierover kan de vertaler niet beslissen, temeer omdat de vertaler bij Indesignbestanden vaak het eindresultaat niet te zien krijgt.

Lay-out bij Powerpoints

Als vertaler moet je ook deels rekening houden met de lay-out. Wil dit zeggen dat je een lay-outspecialist moet worden en bij je vertaling rekening moet houden met de lay-out? In zekere zin wel.

Bij Powerpoints zal ik trachten om de vertalingen niet al te veel langer te maken dan het origineel, bij brochures waarvan ik zie dat er maar beperkte ruimte is voor tekstblokken zoals in bovenstaand geval idem. Maar daar blijft het wel bij. Ik ga bijvoorbeeld niet hele stukken zinnen weglaten omdat het anders niet past.

Word-bestanden

Ook bij Word-bestanden houd ik in zekere mate rekening met de lay-out. Dat wil zeggen dat ik bij de laatste controleronde op de finale kijk of de lay-out nog overeenstemt met het origineel. Is er bijvoorbeeld een alinea verschoven naar een andere pagina, of staat er nog een halve zin op een andere pagina, dan pas ik dat aan. Staat er een automatische inhoudsopgave in, dan laat ik die ook actualiseren.

Klinkt misschien allemaal heel erg simplistisch en een fluitje van een cent, maar dit vergt wel enig inzicht in de opbouw van de tekst en ook kennis van Office Word. Dus neen, zo simpel is het allemaal niet. De cursus Word voor gevorderden en de workshop Handigheidjes in Word die ik afgelopen jaar heb gevolgd, zijn van onschatbare waarde.

PDF-bestanden

Zeker bij geconverteerde pdf-bestanden is dit inzicht cruciaal. Dergelijke bestanden zijn een heuse uitdaging voor de vertaler: zonder een degelijke Word-kennis kom je hier hopeloos in de problemen en zelfs met een degelijke Word-achtergrond kan je nog lang niet alle problemen oplossen. OCR-bestanden volledig in een mooie lay-out krijgen is vaak onbegonnen werk, maar het is mijn taak als vertaler om toch zo goed mogelijk het originele pdf-bestand na te bootsen.

Het is de taak van de vertaler om de klant binnen de mate van het mogelijke te geven waar hij om vraagt, want hoogstwaarschijnlijk heeft hij er nog minder verstand van dan jij en gaat hij er eigenlijk standaard vanuit dat jij hem een piccobello bestand levert.

Als jij hem een bestand levert dat maar deels bruikbaar is, dan is hij daar vaak (terecht) niet mee gediend. Het is aan jou om op voorhand te weten wat wel en niet mogelijk is, maar dat vergt knowhow, ervaring en inzicht.

Om nog even terug te komen op mijn Indesign-klant: zonder inzicht in de werking van MemoQ en Indesign kon ik de klant nooit een realistische prijsofferte maken die rekening hield met alle beperkingen en voordelen van een vertaalgeheugen en Indesign, en de klant was hartstikke blij dat ik hem kon toelichten waar ik problemen voorzag en ging dankzij mijn specialistische kennis akkoord met de meerprijs die hier tegenover stond.

Web Analytics