Waarom elke vertaler zijn specialisaties heeft

Els Peleman • 2 juni 2025

 

Schoenmaker blijf bij je leest, zeggen ze toch? Dat geldt ook voor vertalers. Je kan niet overal even goed in zijn. Zo vertaal ik niets liever dan technische teksten en waag ik mij zeker niet aan financiële of medische vertalingen. In deze blog vertel ik je over een bijzonder pittige technische vertaling.

 

Toch is de ene technische tekst de andere niet en kan je ook binnen de specialisatie technische vertalingen nog in verschillende niveaus – of moeilijkheidsgraden – onderverdelen.


Zo heb ik een berekeningsnota vertaald van de zeer complexe dakconstructie van het Frans Massereel Centrum. Ik zag bij de eerste doorlezing van het document al dat er ook geometrie, meetkunde en fysica aan te pas zou komen. Wat doe je dan als technisch vertaler? De opdracht weigeren was geen optie, want dan zou ik als technisch vertaler echt een gek figuur slaan bij deze klant.


 

Ik heb eerst gezocht naar een collega die hierin meer ervaring had dan ik: ik zou dan de revisie op mij nemen en hij/zij de vertaling. Op die manier zou ik er heel veel van leren. Helaas voelde niemand die ik kende zich vertrouwd genoeg met de materie om de uitdaging aan te gaan, dus nam ik zelf de handschoen op.

De stappen bij een bijzonder complexe vertaling

Als eerste ben ik op zoek gegaan naar referentiemateriaal. In dit geval ging het hem in de eerste plaats over materiaal rondom windbelasting, houtconstructies en beschikbaar materiaal over de wel zeer bijzondere dakconstructie zelf. En uiteraard heb ik ook een professionele technische collega ingeschakeld om mee te denken bij de revisie.

         Nieuwbouw Frans Masereel Centrum

 

Ik had er al rekening mee gehouden dat ik ook naar de bibliotheek zou moeten, maar gelukkig vond ik al heel wat materiaal online bij de de studiebureaus die betrokken waren bij dit nieuwbouwproject. En de klant had mij ook gezegd dat ik de berekeningstabellen niet hoefde te vertalen. “ De tekst met toelichting was het belangrijkste ” zei hij. Dat scheelde een hoop.


En zo ben ik relatief goed voorbereid aan de vertaling begonnen… Stapsgewijs bouwde ik een terminologielijst op, mede met de hulp van een aantal gespecialiseerde bouwfirma’s die mij met de terminologie geholpen hebben en ook IATE bleek bijzonder veel terminologie te bevatten.


Het nadeel was wel dat de tekst soms in zeer slecht Frans geschreven was, waardoor het soms echt interpreteren “op het randje” was. Die zaken heb ik eerst met de revisor besproken en daarna toch nog aan de klant voorgelegd bij levering.


Nadat ik de vertaling in eerste versie klaar had, heb ik over een bepaald aantal onderwerpen nog extra research gedaan om mij nog vertrouwder te maken met de materie, zodat mij bij de nalezing niets zou ontsnappen. Vervolgens heb ik het aan de revisor overgelaten, met nog enkele bemerkingen waar extra research misschien wel aangewezen is. Samen kwamen we tot een vertaling waar we eigenlijk best wel tevreden van waren en waar we zeer veel uit hadden geleerd.

 

Zoek een gespecialiseerde vertaler, dan kom je het verst

 

Het is van groot belang dat een vertaler zoekt die op z’n minst vertrouwd is met jouw type teksten. Meestal zal de keuze wel voor de hand liggen – juridisch, technisch, medisch, financieel, creatief – maar in sommige gevallen heb je echt een combi nodig. Vertrouw zeker in die complexere gevallen beter niet op een bureau, tenzij het bureau kan aantonen dat de vertaler in kwestie ervaring heeft in alle aspecten van je tekst.

 

Is het zoals in dit geval een technische tekst waar ook wel architectuur, fysica en meetkunde bij komt kijken, kies dan minstens voor een technische vertaler. Vind je een ingenieur met een vertaalopleiding, dan je echt de gouden raaf voor jouw tekst gevonden!

 

Heb je een vonnis te vertalen? Dan ligt de keuze voor de hand: een juridische vertaler.  Maar wat als het gaat om een vonnis over een octrooi? Dan moet je echt absoluut op zoek naar een juridische vertaler die ook vertrouwd is met octrooivertalingen. 

Combien coûte une traduction vers le néerlandais? D'où vient ce prix?
door Els Peleman 2 maart 2026
Combien coûte une traduction vers le néerlandais? D'où vient ce prix? Parce que derrière chaque projet se cachent bien plus que des mots.
door Els Peleman 2 maart 2026
I believe, I believe, I believe (Ik geloof, ik geloof, ik geloof) (translation of an extract from the Dutch song 'Avond', by Boudewijn De Groot) Last week on this platform, I shared my personal story about battling my demons , my anger at having to give up my dream job due to the dire economic situation, but especially because I felt that the outside world had absolutely no idea of what it means to be a (technical) translator. Wavering between my passion, my fighting spirit, a strong belief in my added value on the one hand and a negative spiral that is inexorably pulling me downwards – you cannot live on your conviction alone – and a battle that I cannot possibly win alone. My story quickly went around the world, and the expressions of support I received in return were overwhelming, not only on LinkedIn but also in my private life. Never before has one of my posts generated such a response. What started as “I need to get this off my chest” became something I can’t put into words, let alone translate. Initially shared out of a feeling of powerlessness and despair, my story somehow gave me some strength again. That’s just the way I am. I cannot and will not dwell on the glass half empty. But I also felt that I could not keep this new feeling, no matter how small, to myself, that I had to share that tiny spark of strength with the world – and especially my colleagues. Yes, of course, the reality is what is: a reality in which “ we don’t compete against AI but against the outside world’s perception that AI can do our work *,” but please let’s not give up! That’s why I hope I can convey some of my newfound strength to you. And entrepreneurs, teachers, outsiders, anyone faced with that choice, don’t believe everything that’s written. Put it to the test and see what gives you the most value: an AI translation or a text translated by a professional. (*translated quote and newspaper headline from the Flemish quality newspaper De Standaard). No, I am absolutely not against AI. Why should I? Without AI, my LinkedIn post would never have gone around the world so fast and I would never have received so many gestures of support. It’s true that AI allows you to read something written in a language you don’t understand. I use it too when I volunteer to teach Dutch to non-native speakers. But I’m never going to claim that AI can take over your job, so please don’t say that about mine either! As I said: “Of course, you can use AI to translate my post into your native language.” But don’t expect AI to convey my story, my despair, my passion with all their nuances. When it comes to deep understanding, especially in communicating emotions, AI fails miserably. For example, an Iranian refugee recently told me in Dutch about his traumatic experience with the Revolutionary Guards. I understood very well that what he was trying to say in Dutch – despite already having mastered the language quite well – was not even half of what he really wanted to say. That’s one of the first and all too common issues you face as a translator and for which you have to come up with a suitable solution: every language is built differently. While Arabic abounds with metaphors to describe mental and physical complaints, Inuit languages – never call them ‘Eskimos’, this is highly offensive to them – have countless words for snow and African dialects for cocoa, your terminology options in Dutch (and by extension almost all Western languages) are far more limited. That is also why I chose a snippet from a Dutch song that for me symbolizes rock-solid trust.
Ik ben er rotsvast van overtuigd dat ik, technisch vertaler, niet vervangbaar ben door AI.
door Els Peleman 2 maart 2026
Ik ben heilig overtuigd dat ik niet vervangbaar ben door AI. Ga de challenge met mij aan en bezorg mij jouw tekst en ik laat je zien waar ik het verschil maak.
Combien coûte une traduction?
door Els Peleman 2 maart 2026
« Votre offre de prix est deux fois plus chère que celle de votre collègue. Est-ce normal ? » « Oh là là, c’est bien cher. » Vous avez ce type de réactions lorsque vous envoyez des offres de prix ? Que répondez-vous à cela ?
Vertalen met ChatGPT. Een slim plan of toch beter vertrouwen op een professional?
door Els Peleman 14 januari 2026
“Met DeepL en ChatGPT gaat vertalen toch sneller? Waarom zie ik dat niet in de prijs?” Misschien omdat ik nadenk over elk woord en artificiële intelligentie niet?
Kan ChatGPT net zo goed vertalen als ik met mijn 25 jaar ervaring?
door Els Peleman 31 oktober 2025
Wat kan ik met mijn ervaring wat ChatGPT en Google Translate niet kunnen? Wat maakt het verschil tussen mijn ervaring als vertaler en een machinevertaling?
Meer posts