Een vertaler moet niet alleen zijn moedertaal perfect beheersen en zijn ‘werktalen’ vlekkeloos begrijpen, hij moet ook echt mee zijn met zijn tijd en de technologie. En dan heb ik het niet over machinevertaling, maar over de technische vaardigheden die zijn vertaalproductiviteit en -kwaliteit verhogen.

Machinevertaling is niet hetzelfde als een vertaalprogramma

Vooreerst wil ik nog even verduidelijken dat als ik spreek over vertaalprogramma of vertaalsoftware ik het dan heb over CAT-tools en niet over op zichzelf staande machinevertaalsoftware zoals Google Translate en DeepL. CAT-tools staat voor Computer Aided Translation Tools, computerondersteund vertalen dus. De belangrijkste spelers op de markt zijn SDL Trados en MemoQ en DejaVu.

Kleine nuance: er is een plugin om DeepLPro te integreren in je vertaalsoftware en Trados gaat zelfs nog een stap verder met NMT 2.0.  Of dit nuttig is voor jou, hangt echt van het soort teksten af dat jij vertaalt.

Maar voor elke vertaler die binnen één van volgende vakgebieden vertaalt is een vertaalprogramma in mijn ogen sowieso een meerwaarde:

  • medische vertalingen
  • technische vertalingen
  • juridische vertalingen

Alleen wie louter en alleen creatief vertaalt (transcreatie, copywriting, reclameteksten, literatuur, … ), heeft minder baat bij een CAT-tool. Maar ook daar kan het toch nuttig zijn. Alles hangt, ook hier weer af van je werkwijze.

Iedereen werkt anders

Maar het gebruik van dergelijke CAT-tools vereist een zekere techniek en inzicht. Het is in de eerste plaats een kwestie van uitproberen:

  • Waarvoor gebruik je het best Trados en waarvoor het best MemoQ? 
  • Hoe kan ik van meerdere documenten in één project bewerken? 
  • Welke ‘Translation Settings’ gebruik ik het beste in MemoQ?
    Voor het vertalen werk ik bijv. het liefst met ‘Not confirmed in any role’, voor revisie met de Two-Column RTF (Export to Bilingual).
MemoQ

                                                       Mijn settings in MemoQ tijdens het vertalen.

  • Hoe stel ik de QA het beste in? Welke opties zijn er allemaal?
  • Hoe gebruik ik het referentiemateriaal?
  • Kan ik mijn woordenboeken en specifieke websites koppelen aan mijn CAT-tool zodat hij automatisch daar gaat opzoeken?
  • Investeer ik in een upgrade van Trados en/of een MemoQ-onderhoudslicentie?
  • Welke extra tools bestaan er en welke functies zijn er? In Trados biedt AutoSuggestDictionary significante productiviteitsvoordelen zeker in combinatie met de MT-plugins, in MemoQ ben ik dan weer enorm grote fan van de ViewPane en Muse en de compatibiliteit met Dragon.
  • Wat met INDD-bestanden?
    Dat lukt feilloos met de Language Terminal in MemoQ, maar ik vraag veiligheidshalve toch liever de IDML-bestanden. In Trados is INDD bij mijn weten niet mogelijk en IDML vaak ook problematisch.
  • Hoe vertaal/reviseer ik tweetalige Excel-files in MemoQ? (in dit webinar wordt dit heel goed uitgelegd).
  • Voor welke soorten teksten kan ik mij best een OCR-software aanschaffen? En welk programma is het beste?
ABBYY FineReader

Wie regelmatig ingescande documenten te vertalen krijgt, is zeker gebaat bij dit programma.

Dit zijn allemaal vragen die je voor jezelf op een rijtje moet zien te krijgen en moet hebben uitgeprobeerd.

Verder is het absoluut zaak dat je op forums volgt welke functies collega’s gebruiken en uitprobeert of dat ook iets voor jou is. Volgende zaken heb ik op die manier ontdekt, getest en al dan niet goed bevonden:

  • Dragon NaturallySpeaking is een absoluut voordeel voor wie met MemoQ werkt, maar het is echt even uitpuzzelen wat de beste werkwijze is, want je moet je vertaalproces (in de zin van “hoe lees ik na?”) grondig aanpassen. In mijn blog Dragon Naturally Speaking & CAT-tools leg ik uit hoe het werkt in MemoQ en Trados.
  • De IATE-databases kan je aankopen bij een collega voor een kleine prijs en kunnen voor bepaalde soorten vertalingen nuttig zijn
  • Transtool: om bestanden op te schonen van het teveel aan Enters en andere opmaakcodes (heel handig als je vaak OCR-bestanden hebt, voor mij als technisch vertaler minder nuttig, maar het kost slechts 20 euro).
  • QA Distiller, Verifika, TQ Auditor en/of APSIC XBench voor een diepgaande kwaliteitscontrole.
  • AutoHotKey: een uitgebreide autocorrectiefunctie die in elk programma werkt. Het is wel even puzzelen om het allemaal juist ingesteld te krijgen, maar zodra het op punt staat, is het zalig. Alle woorden die je altijd verkeerd schrijft, of altijd aan twijfelt, verbetert hij nu automatisch voor je, ongeacht in welk programma (zelfs in e-mail).

    AutoHotKey

    Ik heb in AutoHotkey zelfs volledige standaardmails in staan die ik met twee letters automatisch helemaal “ingetypt” op mijn scherm

Ben je al enige tijd bezig als freelancevertaler en hoor je het in Keulen donderen? Geen zorgen! Ik help je graag verder. Neem gerust contact met me op. Dan kijk ik samen met jou wat er voor jou mogelijk zou kunnen werken (het is uiteraard aan jou om dan te kijken of dit bij jouw werkwijze aansluit). 

Opgelet: dit is slechts een greep uit de mogelijke programma’s en functies. Dit is echt heel persoonlijk. Heel veel hangt af van je vakgebied(en), van je talencombinaties maar in de eerste plaats van je werkwijze. Zelf heb ik bijvoorbeeld onlangs op een vertalersconferentie kennisgemaakt met Okapi-tool Rainbow, Notepad++ en Sketch Engine. Deze tools heb ik nog niet uitgeprobeerd, maar kunnen voor bepaalde vakgebieden/soorten documenten zeker ook nuttig zijn. Ik ben nu vooral bezig met focus- en concentratiehulpmiddelen.

Het is echt een kwestie van blijven jezelf verbeteren. De technologie evolueert, dus jij ook. 

Wil je geen enkele blog missen en wie weet zelfs nog extra tips ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief via het e-mailadres info@ep-vertalingen.be en vermeld erbij dat je een starter bent. Ook voor de coaching is dit het mailadres waarop je mij kan bereiken.

Web Analytics